- Darowizna jest umową, w której darczyńca zobowiązuje się do nieodpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku, a obdarowany darowiznę przyjmuje. Nie jest wymagane świadczenie wzajemne,
- umowa, którą można zawrzeć tylko między żyjącymi,
- oświadczenie darczyńcy co do zasady wymaga aktu notarialnego. Wykonanie darowizny może zastąpić tę formę, np. przy darowiźnie pieniędzy, ale nie usuwa wymogu szczególnej formy przewidzianej dla obu stron. Darowizna nieruchomości wymaga aktu notarialnego obejmującego oświadczenia darczyńcy i obdarowanego.
Darowizny nie można odwołać wyłącznie dlatego, że darczyńca zmienił zdanie. Darowiznę jeszcze niewykonaną można odwołać w razie określonego w ustawie pogorszenia sytuacji majątkowej darczyńcy. Darowiznę już wykonaną można odwołać z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego, z uwzględnieniem ustawowych ograniczeń, w tym przebaczenia i rocznego terminu od dowiedzenia się o niewdzięczności. Oświadczenie o odwołaniu składa się obdarowanemu na piśmie.
Podstawowym aktem prawnym regulującym problematykę umowy darowizny jest Kodeks cywilny, w szczególności art. 888–902.
Przekazanie majątku rodzinie można zaplanować na różne sposoby. Różnice między darowizną, testamentem i dożywociem omawiamy w poradniku o przekazaniu domu lub mieszkania.
Podatek i przygotowanie umowy
Przed wizytą należy ustalić przedmiot i wartość darowizny, dane stron oraz ewentualne obciążenia. Przy nieruchomości potrzebne są w szczególności dokument nabycia i numer księgi wieczystej; dalsze dokumenty zależą od jej rodzaju i stanu prawnego.
Nabycie przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma lub macochę może korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn po spełnieniu warunków ustawy. Przy umowie darowizny zawartej w formie aktu notarialnego nie składa się odrębnego SD-Z2. Zwolnienie podatkowe nie oznacza zwolnienia z wynagrodzenia notariusza, VAT ani ewentualnych opłat sądowych.
Podstawa prawna i źródła: Kodeks cywilny; Podatek od spadków i darowizn.