Koszt notariusza – opłaty notarialne przy zakupie mieszkania lub domu

Zakup nieruchomości mieszkalnej – mieszkania, domu, apartamentu – wiąże się z koniecznością przeprowadzenia czynności notarialnych. Czynności notarialne niosą za sobą dodatkowe koszty związane z transakcją, które należy uwzględnić w budżecie planowanej inwestycji. Ile wynosi koszt notariusza przy zakupie domu? Mieszkania? Ile będzie nas kosztować sprzedaż mieszkania?

Umowa kupna-sprzedaży nieruchomości musi być bezwzględnie sporządzona w formie aktu notarialnego. Na opłaty notarialne przy zakupie mieszkania czy domu składa się kilka elementów. Część z nich jest stała, a część uzależniona od wartości przedmiotu umowy.

Koszt notariusza przy zakupie domu lub mieszkania: Za co dokładnie płacimy?

Kupno mieszkania lub domu z rynku wtórnego wiąże się podpisaniem umowy kupna-sprzedaży z dotychczasowym właścicielem. Notariusz czuwa nad prawami i słusznymi interesami obu stron oraz innych osób, dla których czynność może wywołać skutki prawne. Nie reprezentuje wyłącznie kupującego. Wybór kancelarii oraz podział kosztów strony powinny uzgodnić. W praktyce często przyjmuje się, że:

• kupujący proponuje kancelarię, a strony wspólnie ustalają miejsce i termin czynności,
• koszty transakcji pokrywa kupujący, jeżeli tak uzgodniono; nie zmienia to ustawowych zasad odpowiedzialności wobec notariusza.

Co ważne, koszt notariusza przy zakupie domu czy mieszkania nie ogranicza się wyłącznie do wysokości taksy. Na wysokość wszystkich opłat składają się:

• taksa notarialna,
• wypisy aktu notarialnego,
• stałe opłaty sądowe,
• podatki, w szczególności PCC – jeżeli jest należny. Przy standardowej sprzedaży opodatkowanej PCC stawka wynosi 2% wartości rynkowej, z uwzględnieniem ustawowych wyłączeń, zwolnień i szczególnych stawek.

Kupno domu lub mieszkania: Notariusz i koszt czynności notarialnej

Maksymalna wysokość taksy notarialnej została określona przez rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 czerwca 2004 roku. Oznacza to, że notariusz nie może pobrać opłaty wyższej niż wskazana w rozporządzeniu, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby taksa była niższa.

Podstawą jest wartość przedmiotu czynności. Poniżej przedstawiono ogólną skalę maksymalną z § 3. Przy sprzedaży lokalu mieszkalnego lub przeniesieniu własności nieruchomości zabudowanej domem jednorodzinnym maksymalna taksa za tę czynność wynosi połowę stawki wynikającej ze skali (§ 6 pkt 18–19). Inne czynności w akcie ocenia się według właściwych przepisów.

• do 3000 zł – 100 zł;
• powyżej 3000 zł do 10.000 zł – 100 zł + 3% od nadwyżki powyżej 3000 zł;
• powyżej 10.000 zł do 30.000 zł – 310 zł + 2% od nadwyżki powyżej 10.000 zł;
• powyżej 30.000 zł do 60.000 zł – 710 zł + 1% od nadwyżki powyżej 30.000 zł;
• powyżej 60.000 zł do 1.000.000 zł – 1010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60.000 zł;
• powyżej 1.000.000 zł do 2.000.000 zł – 4770 zł + 0,2% od nadwyżki powyżej 1.000.000 zł;
• powyżej 2.000.000 zł – 6770 zł + 0,25% od nadwyżki powyżej 2.000.000 zł, nie więcej jednak niż 10.000 zł. Jeżeli czynności dokonywane są pomiędzy osobami z I grupy podatkowej, wówczas maksymalna stawka taksy notarialnej wynosi 7500 zł.

Za wypis, odpis lub wyciąg maksymalna stawka wynosi 6 zł za każdą rozpoczętą stronę, do czego dolicza się VAT. Łączny koszt zależy od liczby stron i egzemplarzy. Wypis aktu ma moc prawną oryginału; nabycie własności wynika jednak z czynności prawnej i, w przypadkach przewidzianych ustawą, z wpisu do księgi wieczystej.

Pierwsze mieszkanie bez podatku od czynności cywilnoprawnych 31 sierpnia 2023 roku. Zobacz wpis. 

VAT, sąd i PCC – co doliczyć do taksy?

Do wynagrodzenia notariusza dolicza się VAT według obowiązującej stawki 23%; podatki i opłaty sądowe pobierane na rzecz właściwych organów nie są wynagrodzeniem kancelarii. Typowa opłata za wpis własności do księgi wieczystej wynosi 200 zł, za wpis hipoteki 200 zł, a za jej wykreślenie 100 zł. Przy nabyciu udziału i innych szczególnych podstawach wpisu opłaty mogą być inne. Założenie nowej księgi również wymaga osobnej opłaty.

Sprzedaż opodatkowana VAT jest co do zasady wyłączona z PCC, z ustawowym wyjątkiem m.in. nabycia szóstego i kolejnych lokali objętych art. 7a ustawy PCC. Na rynku wtórnym należy sprawdzić zwolnienie PCC przy pierwszym mieszkaniu lub domu. Do wyceny potrzebne są cena i wartość rynkowa, rodzaj nieruchomości, treść księgi wieczystej, sposób finansowania oraz zakres wniosków do sądu. Zestawienie kwot dla konkretnej transakcji można uzyskać w kancelarii.

Podstawa prawna i źródła: Prawo o notariacie; Rozporządzenie w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej; Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych.