Korzystanie z odziedziczonego majątku jest możliwe po uzyskaniu urzędowego potwierdzenia prawa do otrzymania spadku. Można je uzyskać na dwa sposoby: na drodze sądowej bądź w kancelarii notarialnej. To drugie rozwiązanie, oferowane również przez nasze biuro notarialne pozwala:
- skrócić czas, w którym zostaje wydany akt dziedziczenia do kilku dni,
- zwiększyć komfort procedury – akt poświadczenia dziedziczenia spadkobiercy otrzymają w kancelarii, bez konieczności oczekiwania na wezwanie z sądu i rozprawy,
- dokonać czynności w dowolnym, wybranym przez siebie czynności (w ramach obowiązujących norm prawnych).
Czym jest poświadczenie spadkowe?
Poświadczenie spadkowe to dokument urzędowy potwierdzający, kto i w jakiej części nabył spadek po zmarłym. Sporządzany jest przez notariusza w formie aktu poświadczenia dziedziczenia i stanowi alternatywę dla sądowego stwierdzenia nabycia spadku. Dokument ma taką samą moc prawną jak postanowienie sądu i umożliwia spadkobiercom m.in. wpis do księgi wieczystej, dostęp do rachunków bankowych zmarłego czy dokonanie działu spadku.
Jak notariusz sporządza akt poświadczenia dziedziczenia?
Notariusz może przygotować akt dziedziczenia w przypadku, gdy:
- nie istnieje jakikolwiek spór między spadkobiercami – w sytuacji, gdy roszczenia są niespójne, sprawę rozstrzygnąć musi sąd,
- dziedziczenie ma charakter ustawowy lub posiadacz majątku nie sporządził testamentu szczegółowego,
- spadkodawca w chwili śmierci był obywatelem Polski lub, nie posiadając obywatelstwa, zamieszkiwał teren Rzeczpospolitej Polskiej,
- prawa rzeczowe i nieruchomości znajdują się na terenie Polski.
Poświadczenie dziedziczenia przebiega w dwóch etapach. Pierwszym jest sporządzenie protokołu dziedziczenia, w drugim sporządzany jest akt poświadczenia dziedziczenia.
Warto podkreślić, że zanim powstanie akt dziedziczenia, zgromadzić w obecności notariusza muszą się wszyscy spadkobiercy i złożyć zgodne oświadczenia co do spadku. Tylko wówczas poświadczenie dziedziczenia może nastąpić na drodze notarialnej, a nie sądowej.
Kiedy poświadczenie spadkowe u notariusza nie jest możliwe?
Poświadczenie spadkowe u notariusza nie zawsze może zostać sporządzone. Prawo przewiduje kilka sytuacji, w których konieczne jest sądowe stwierdzenie nabycia spadku. Do najważniejszych należą:
- Spór między spadkobiercami – jeżeli choć jedna osoba nie zgadza się co do kręgu spadkobierców, wysokości udziałów lub ważności testamentu, notariusz nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia.
- Brak wszystkich spadkobierców – do czynności muszą stawić się osobiście (lub przez pełnomocnika) wszyscy znani spadkobiercy. Nieobecność choć jednej osoby wyklucza poświadczenie notarialne.
- Wątpliwości co do testamentu – gdy istnieje więcej niż jeden testament, są one sprzeczne, budzą wątpliwości co do autentyczności lub ważności, sprawa musi trafić do sądu.
- Dziedziczenie po osobie zmarłej przed 1 lipca 1984 r. – w takich przypadkach przepisy nie pozwalają na sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
- Brak zdolności do czynności prawnych u spadkobiercy – jeśli spadkobiercą jest osoba małoletnia lub ubezwłasnowolniona, a brak jest odpowiednich zgód sądu opiekuńczego.
- Nieustalony krąg spadkobierców – gdy nie ma pewności, czy istnieją inni uprawnieni do dziedziczenia (np. nieznane dzieci spadkodawcy).
W powyższych sytuacjach jedyną drogą potwierdzenia praw do spadku jest postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku, które pozwala rozstrzygnąć sporne lub niejasne kwestie.