Europejskie poświadczenie spadkowe (EPS) – spadek za granicą

Do czego służy europejskie poświadczenie spadkowe?

Europejskie poświadczenie spadkowe(EPS, ang. European Certificate of Succession) ułatwia wykazanie praw w transgranicznej sprawie spadkowej. Nie gwarantuje określonego czasu zakończenia sprawy.

Europejskie poświadczenie spadkowe jest w pewnym skrócie ujmując dokumentem poświadczającym prawo do spadku na terenie krajów Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii i Irlandii).

Spadek w Unii Europejskiej.

Jest zatem wydawane, jeżeli zajdzie potrzeba wykazania praw związanych z dziedziczeniem w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Dotyczy więc spraw z elementem transgranicznym w ramach Unii Europejskiej.

Polski sąd albo notariusz może wydać EPS, jeżeli Polska jest państwem właściwym według reguł jurysdykcji z art. 4,7,10 lub 11 rozporządzenia 650/2012. Podstawową regułą jest ostatnie miejsce zwykłego pobytu zmarłego; w określonych przypadkach znaczenie mają wybór prawa, porozumienie zainteresowanych, obywatelstwo lub położenie majątku. Samo polskie obywatelstwo albo posiadanie nieruchomości w Polsce nie wystarcza w każdej sprawie.

Europejskie poświadczenie spadkowe jest wydawane, jeżeli zajdzie potrzeba wykazania tytułu do dziedziczenia lub wykonania praw zapisobiercy lub uprawnień jako wykonawca testamentu albo zarządcy spadku w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub wykonywania, odpowiednio, swoich prawa jako spadkobiercy, zapisobiercy lub swoich uprawnień jako wykonawcy testamentów lub zarządcy spadku.

Korzystanie z EPS nie jest obowiązkowe. Nie zastępuje ono krajowych dokumentów jako instytucji prawa, ale EPS wydane do wykorzystania w innym państwie członkowskim wywołuje skutki także w państwie jego wydania. Nie należy więc zakładać, że zawsze trzeba dodatkowo uzyskać polskie postanowienie lub APD, aby wykazać prawa już poświadczone w EPS.

Zgodnie z treścią art. 83 ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 650/2012  stosuje się do dziedziczenia po osobach zmarłych w dniu lub po dniu 17 sierpnia 2015 roku.

Wniosek.

Poświadczenie wydaje się na wniosek: spadkobiercy, zapisobiercy mającego bezpośrednie prawa do spadku, wykonawcy testamentu, zarządcy spadku, Wniosek może być złożony przez jednego, niektórych bądź wszystkich zainteresowanych.

Za czynności dotyczące EPS objęte § 10a ust. 2a rozporządzenia o maksymalnych stawkach taksy notarialnej maksymalna stawka wynosi 400 zł netto. Dolicza się VAT, koszty odpisów lub wypisów oraz wymagane opłaty. Nie jest to gwarantowany łączny koszt każdej sprawy; odrębnie rozlicza się inne potrzebne czynności.

Koszty te są niezależnie od tych związanych z poświadczeniem dziedziczenia.

Wpis w Rejestrze Spadkowym wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty 5 zł za rejestr spadkowy.  

Oryginał poświadczenia spadkowego pozostaje u notariusza. Wnioskodawcy oraz osobom, posiadającym uzasadniony interes wydaje się odpisy. Poświadczony odpis jest co do zasady ważny przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy. W uzasadnionych wyjątkowych przypadkach organ może określić dłuższy okres. Po upływie ważności można wystąpić o jej przedłużenie albo o nowy odpis. Dotyczy to odpisu, a nie czasowego wygaśnięcia praw do spadku.

Europejskie poświadczenie spadkowe – najważniejsze zasady

Europejskie poświadczenie spadkowe (EPS) umożliwia szybkie i skuteczne wykazanie praw do spadku w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii i Irlandii), bez konieczności prowadzenia odrębnych postępowań w każdym kraju. Europejskie poświadczenie dziedziczenia potwierdza prawa spadkobiercy, zapisobiercy, wykonawcy testamentu lub zarządcy spadku i znajduje zastosowanie w sytuacjach, gdy majątek lub spadkobiercy znajdują się za granicą.

Wydanie EPS w Polsce wymaga ustalenia właściwej jurysdykcji zgodnie z rozporządzeniem 650/2012 oraz wykazania okoliczności, które mają zostać poświadczone. EPS służy użyciu w innym państwie uczestniczącym w rozporządzeniu, a po wydaniu wywołuje skutki również w państwie pochodzenia. Organ nie wydaje EPS, jeśli istotne okoliczności są kwestionowane lub poświadczenie byłoby sprzeczne z orzeczeniem dotyczącym tych samych okoliczności. 

FAQ

Jak uzyskać europejskie poświadczenie spadkowe?

Aby uzyskać europejskie poświadczenie spadkowe (EPS), należy przejść formalną procedurę przewidzianą w przepisach unijnych. Dokument ten służy do wykazania praw do spadku w innych państwach UE (z wyjątkiem Danii i Irlandii) bez konieczności przeprowadzania odrębnych postępowań krajowych.

Kto wydaje europejskie poświadczenie spadkowe?

W Polsce EPS wydaje właściwy sąd rejonowy albo notariusz, jeżeli zachodzi jurysdykcja oraz spełnione są warunki rozporządzenia 650/2012. W innych państwach uczestniczących dokument wydaje organ wskazany przez ich przepisy.

Czy EPS może być podstawą wpisu w księdze wieczystej?

EPS jest dokumentem odpowiednim do wykazania następstwa spadkowego przy wpisie do właściwego rejestru. Wpis nie następuje jednak automatycznie: trzeba spełnić wymagania państwa prowadzącego rejestr, w tym dotyczące wniosku, oznaczenia nieruchomości i wymaganych załączników. Wynika to z art. 69 ust. 5 oraz wyłączeń z art. 1 ust. 2 lit. k–l rozporządzenia 650/2012.

Europejskie poświadczenie spadkowe – jak wygląda wzór?

Europejskie poświadczenie spadkowe (EPS) nie ma „wzoru” w rozumieniu dowolnie sporządzanego dokumentu. Jest wydawane wyłącznie na urzędowym, jednolitym formularzu unijnym, którego treść i układ są określone w przepisach UE. Dzięki temu dokument ma taką samą formę we wszystkich państwach członkowskich, co umożliwia jego bezpośrednie użycie za granicą.

Podstawa prawna i źródła: Rozporządzenie UE650/2012; Prawo o notariacie; Maksymalne stawki taksy notarialnej.