Dnia 31 sierpnia 2023 roku została wprowadzona istotna zmiana dotycząca ustawy z dnia 09 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Umowa sprzedaży co do zasady opodatkowana jest podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Sytuacja ta dotyczy osób, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z praw zapewniających możliwość zamieszkania (o których mowa w art. 9 pkt. 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych) albo udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Istnieją oczywiście wyjątki m in. sprzedaż, gdzie czynność opodatkowana jest podatkiem VAT i jest wystawiona faktura (art. 2 pkt 4 lit. a ustawy), czy też sprzedaż gruntów rolnych (9 ust. 2 ustawy).

Notariusz przy umowie sprzedaży: lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu, budynku mieszkalnego pobiera podatek od czynności cywilnoprawnych, wynoszący w tym przypadku 2%.

Jest to jedna z opłat, którą należy uwzględnić przy czynności notarialnej jaką jest umowa sprzedaży.

Od dnia 31 sierpnia 2023 r. osoby nabywające pierwszy lokal mieszkalny, spółdzielcze prawo do lokalu albo domu jednorodzinnego, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie będą musiały płacić przy akcie notarialnym tego podatku.

Zwolnienie od podatku nie przysługuje, jeżeli kupujący posiada lub posiadał takie prawo poza granicami Polski.

Obywatelstwo lub dotychczasowe miejsce zamieszkania kupującego nie mają wpływu na zwolnienie.

Notariusz poucza o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń w zakresie posiadanych dotychczas praw i udziału w prawach wymienionych w art. 9 pkt. 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zarząd sukcesyjny może zostać ustanowiony po śmierci przedsiębiorcy jaki za jego życia.

Za życia przedsiębiorca może powołać zarządcę samodzielnie.

Po jego śmierci natomiast protokół powołania zarządcy sukcesyjnego oraz akt jego powołania sporządza notariusz.

W takiej sytuacji termin na jego powołanie wynosi dwa miesiące i jest liczony od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Na zarządcę sukcesyjnego może być powołana jedynie osoba fizyczna, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Może to być jedynie osoba wobec, której prawomocnie nie orzeczono zakazu prowadzenia działalności gospodarczej.

Funkcję zarządcy sukcesyjnego w jednym czasie może pełnić tylko jedna osoba. Zarządca sukcesyjny może pełnić funkcję tylko okresowo, zazwyczaj przez dwa lata, liczone od dnia śmierci przedsiębiorcy.

Ustanowienie zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy, może mieć miejsce po uregulowaniu sprawy spadkowej albo gdy nie doszło do potwierdzenia praw do spadku.

W przypadku gdy nie zostało wydane prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, nie został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ani nie zostało wydane europejskie poświadczenie spadkowe żądanie sporządzenia aktu powołania zarządcy sukcesyjnego złożone przez:

– małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku, lub

– spadkobiercę ustawowego przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo spadkobiercę testamentowego przedsiębiorcy, który przyjął spadek, albo zapisobiercę windykacyjnego, który przyjął zapis windykacyjny, jeżeli zgodnie z ogłoszonym testamentem przysługuje mu udział w przedsiębiorstwie w spadku.

W tym drugim przypadku konieczne jest złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku w sądzie lub przed notariuszem. W sytuacji, gdy testament nie spełnia cech umożliwiających jego otwarcie i ogłoszenie czynność ta nie będzie możliwa. W takiej sytuacji powołać zarządcę będzie mógł jedynie małżonek.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowaniu aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydaniu europejskiego poświadczenia spadkowego zarządcę sukcesyjnego może powołać wyłącznie właściciel przedsiębiorstwa w spadku.

W sytuacji, gdy jest kilku spadkobierców do powołania zarządcy konieczna jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 85/100.

Małoletni spadkobierca.

Kiedy spadkobiercą jest osoba małoletnia powołanie zarządcy sukcesyjnego albo wyrażenie zgody na jego powołanie może zostać złożone przez przedstawiciela ustawowego. Może być nim rodzic, opiekun. Dla takiej czynności nie jest wymagana zgoda sądu opiekuńczego.

Notariusz zgłasza powołanie zarządcy sukcesyjnego za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, przy pomocy kwalifikowanego podpisu elektronicznego do CEIDG niezwłocznie, nie później niż w następnym dniu roboczym po dniu powołania zarządcy sukcesyjnego.

Odwołanie zarządcy.

Do odwołania zarządcy sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy wymagana jest zgoda osób, którym łącznie przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku większy niż 1/2. Odwołanie zarządcy sukcesyjnego następuje w formie protokołu sporządzonego przed notariuszem.

Rezygnacja.

Po śmierci przedsiębiorcy zarządca sukcesyjny może zrezygnować z pełnienia tej funkcji, składając oświadczenie przed notariuszem, z którego notariusz sporządza protokół. W takim przypadku zarządca sukcesyjny ma obowiązek działać jeszcze przez dwa tygodnie.